Amaç ve Kapsam

Amaç
 
Bu bilimsel eğitim etkinliğinin amacı, Çocuk Gelişimi lisans programlarında öğrenim gören öğrencilerin erken çocukluk döneminde okul dışı öğrenme ortamlarının planlanması, uygulanması ve değerlendirilmesine yönelik bilgi, beceri ve uygulama yeterliklerini geliştirmektir. Program; UNESCO’nun yaşam boyu öğrenme yaklaşımı (UNESCO, 2020), Kolb’un Deneyimsel Öğrenme Kuramı (Kolb, 1984), Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli (Millî Eğitim Bakanlığı [MEB], 2024) ve Çocuk Gelişimi Ulusal Çekirdek Eğitim Programı (ÇGL-UÇEP, 2025) temel alınarak yapılandırılmıştır. Bu doğrultuda katılımcıların okul dışı öğrenme süreçlerini çocukların gelişimsel özelliklerini ve bireysel farklılıklarını gözeterek planlamaları, uygulamaları ve uygun ölçme-değerlendirme yöntemleriyle değerlendirmeleri hedeflenmektedir. Etkinlik sonunda katılımcıların;
  • okul dışı öğrenmenin kuramsal temellerini açıklayabilmeleri,
  • erken çocukluk döneminde yararlanılabilecek okul dışı öğrenme ortamlarını ve bu ortamların eğitsel olanaklarını tanıyabilmeleri,
  • müze, bilim merkezi, kütüphane, doğa ve açık hava öğrenme ortamlarına yönelik gelişimsel açıdan uygun etkinlikler planlayabilmeleri,
  • okul dışı öğrenme süreçlerinde güvenlik, etik, risk yönetimi, kapsayıcılık ve aile katılımı ilkelerini dikkate alabilmeleri,
  • Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli ve ÇGL-UÇEP (2025) doğrultusunda okul dışı öğrenme etkinlikleri tasarlayabilmeleri,
  • okul dışı öğrenme uygulamalarını uygun ölçme ve değerlendirme yöntemlerinden yararlanarak değerlendirebilmeleri,
  • okul dışı öğrenme ortamlarının kullanımına ilişkin mesleki öz yeterliklerini geliştirmeleri beklenmektedir.

Kapsam
 
Güncel eğitim anlayışı, bilginin aktarılmasının ötesinde bireylerin edindikleri bilgileri gerçek yaşam bağlamlarında kullanabilmelerini, problem çözme ve eleştirel düşünme becerilerini geliştirmelerini ve yaşam boyu öğrenen bireyler olarak yetişmelerini öncelemektedir. Bu doğrultuda öğrenme, yalnızca sınıf ortamıyla sınırlı olmayan, farklı çevrelerde edinilen deneyimlerle zenginleşen bir süreç olarak değerlendirilmektedir. UNESCO, sürdürülebilir kalkınma için eğitim yaklaşımı kapsamında yaşam boyu öğrenmenin desteklenmesini, öğrenmenin gerçek yaşamla ilişkilendirilmesini ve farklı öğrenme ortamlarından yararlanılmasını eğitimin önemli bileşenleri arasında ele almaktadır (UNESCO, 2020).
Bu anlayış doğrultusunda okul dışı öğrenme; müze, bilim merkezi, kütüphane, botanik bahçesi, doğal yaşam alanı, sanat merkezi ve benzeri ortamlardan planlı ve eğitsel amaçlarla yararlanılmasını kapsamaktadır. Bu ortamlar çocukların doğrudan deneyim edinmelerine, gözlem yapmalarına, araştırmalarına, sorgulamalarına, keşfetmelerine ve öğrendiklerini günlük yaşamla ilişkilendirmelerine olanak sağlamaktadır. Alan yazında okul dışı öğrenme deneyimlerinin öğrenme ve motivasyonun yanı sıra bilimsel süreç, problem çözme, iş birliği ve üst düzey düşünme becerilerinin desteklenmesine katkı sağlayabildiği belirtilmektedir (Behrendt & Franklin, 2014; Blackwell, 2015; Canlı & Temel, 2022; Eshach, 2007; Falk & Dierking, 2010). Okul dışı öğrenmenin kuramsal dayanaklarından biri Kolb’un (1984) Deneyimsel Öğrenme Kuramı’dır. Kurama göre öğrenme; somut yaşantı, yansıtıcı gözlem, soyut kavramsallaştırma ve aktif yaşantının birbirini izlediği döngüsel bir süreçtir. Okul dışı öğrenme ortamları bu yönüyle çocuklara bilgiyi doğrudan deneyimleme, deneyimleri üzerinde düşünme ve öğrendiklerini farklı durumlarda kullanma fırsatı sunmaktadır. Özellikle erken çocukluk döneminde yaparak yaşayarak öğrenmeye, keşfetmeye ve çevreyle doğrudan etkileşime dayalı deneyimlerin çocukların öğrenme ve gelişim süreçlerini desteklediği belirtilmektedir (Dankiw et al., 2020; Ernst, 2014; Maynard & Waters, 2007). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli, beceri temelli ve bütüncül eğitim anlayışı doğrultusunda öğrenmenin gerçek yaşamla ilişkilendirilmesini, öğrenme ortamlarının çeşitlendirilmesini ve okul içi ile okul dışı öğrenme olanaklarının bütünleştirilmesini desteklemektedir (Millî Eğitim Bakanlığı [MEB], 2024). Benzer şekilde, Çocuk Gelişimi Ulusal Çekirdek Eğitim Programı (ÇGLUÇEP, 2025), çocuk gelişimcilerin çocukların gelişimsel özelliklerini ve gereksinimlerini değerlendirebilme, gelişimi destekleyici programlar hazırlama, uygulama ve değerlendirme ile farklı kurum ve meslek elemanlarıyla iş birliği yapabilme yeterliklerine sahip olmalarını öngörmektedir. Bu yeterlikler, çocuk gelişimi lisans öğrencilerinin kuramsal bilgilerini uygulamaya dönüştürebilecek bilgi ve beceriler kazanmalarının önemini ortaya koymaktadır. Bununla birlikte, okul dışı öğrenmeye ilişkin çalışmaların önemli bir bölümünün öğretmenler ve öğretmen adayları üzerinde yoğunlaştığı görülmektedir (Bozdoğan, 2016; Canlı & Temel, 2022; Tatar & Bağrıyanık, 2012). Çocuk gelişimi lisans öğrencilerinin erken çocukluk döneminde okul dışı öğrenme ortamlarının kullanımına yönelik bilgi ve uygulama yeterliklerinin geliştirilmesi, alanın mesleki yeterlikleri açısından önem taşımaktadır. Bu durum, çocuk gelişimi lisans öğrencilerine yönelik yapılandırılmış ve uygulama odaklı bilimsel eğitimlere duyulan gereksinimi ortaya koymaktadır.
Bu gereksinimden hareketle hazırlanan “Sınıfın Dışında Öğrenme: Çocuk Gelişimi Lisans Öğrencilerinin Erken Çocukluğa Yönelik Okul Dışı Öğrenme Yetkinliklerinin Geliştirilmesi” başlıklı bilimsel eğitim etkinliği, çocuk gelişimi lisans öğrencilerinin okul dışı öğrenmeye ilişkin bilgi, beceri ve uygulama yeterliklerini geliştirmeyi amaçlamaktadır. Program; Deneyimsel Öğrenme Kuramı (Kolb, 1984), UNESCO’nun yaşam boyu öğrenme yaklaşımı (UNESCO, 2020), Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli (MEB, 2024) ve ÇGL-UÇEP’te (2025) tanımlanan mesleki yeterlikler temelinde yapılandırılmıştır. Bilimsel eğitim etkinliği, farklı üniversitelerde öğrenim gören öğrencilerin katılımını kolaylaştırmak, coğrafi sınırlılıkları azaltmak ve daha geniş bir katılımcı kitlesine ulaşmak amacıyla çevrim içi ortamda üç gün boyunca senkron olarak gerçekleştirilecektir. Eğitim sürecinde kuramsal bilgi ile uygulamanın bütünleştirilmesi esas alınacak; katılımcıların aktif katılımını destekleyen etkileşimli ve uygulamaya dayalı öğretim yöntemlerinden yararlanılacaktır. Böylece katılımcıların edindikleri bilgileri uygulamaya dönüştürmeleri ve okul dışı öğrenmeye ilişkin mesleki yeterliklerini geliştirmeleri hedeflenmektedir.